Η αρετή του μοναδικού.

untitledΟ Λατίνος φιλόσοφος Σενέκας, του οποίου τα φιλοσοφικά κείμενα τείνω να «ξεφυλλίζω» αυτές τις μέρες, είπε κάποτε στον αδελφό του Νοβάτο στο έργο του «Για μια ευτυχισμένη ζωή», «[…] δε θα πρέπει να πάρουμε, σαν τα πρόβατα, τη γραμμή του κοπαδιού που προηγείται, ταξιδεύοντας έτσι στο δρόμο που βαδίζουν όλοι, αλλά πάνω στο δρόμο που οφείλουμε να βαδίσουμε. Τίποτε, πράγματι, δε μας δημιουργεί μεγαλύτερα προβλήματα από το γεγονός ότι προσαρμόζουμε τον εαυτό μας στις κοινές διαδόσεις, πιστεύοντας ότι όσα γίνονται αποδεκτά με την ευρύτερη δυνατή συναίνεση, αυτά είναι και τα άριστα – το γεγονός δηλαδή ότι, με το να ακολουθούμε τόσο πολλούς, ζούμε στην ουσία σύμφωνα με τους κανόνες όχι της λογικής αλλά της μίμησης.» (De vita beata, L. A. Seneca, 2, 3).

Αυτό το «προσαρμόζουμε τον εαυτό μας στις κοινές διαδόσεις» με προβλημάτισε ιδιαίτερα. Τον τελευταίο καιρό βάλθηκα να παρατηρήσω τους ανθρώπους που με περιβάλλουν. Σχολείο, οικογένεια, γειτονιά, την κοινωνία ευρύτερα.

Δε θα ήταν δύσκολο για κανέναν από αυτούς που θα βαλθούν να κάνουν το ίδιο, να βγάλουν ένα τρομακτικό, θα έλεγα, συμπέρασμα. Είμαστε όλοι ίδιοι! Πού χάθηκε εκείνη η μαγευτική μοναδικότητα που παρέσερνε αρμονικά τον άνθρωπο στα ρεύματα της δημιουργίας; Το χειρότερο, όμως, απ’ όλα είναι ότι ακόμη δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει! Όπως ανέφερε ο Σενέκας, έχουμε προσαρμόσει τον εαυτό μας στα κοινά και αυτή είναι η αιτία που η μοναδικότητα έχει χαθεί.

Έχετε αναρωτηθεί γιατί ο κόσμος έχει καταντήσει τόσο πληκτικός; Γιατί οι μέρες που ο άνθρωπος είναι μόνος του περνούν αργά; Ο σημερινός τρόπος ψυχαγωγίας του ατόμου είναι εξωφρενικός. Εικονικός. Όλα αυτά τα χρόνια που παρατηρώ γύρω μου και συμβάλω κι εγώ με τον δικό μου τρόπο στην ανθρωπότητα, δεν έμαθα πως το να περνάς ώρες ολόκληρες μπροστά από μία οθόνη και να «παίζεις» εικονικά με τόσο πάθος είναι κάτι που διορθώνει τα προβλήματα του κόσμου. Δεν έμαθα πως αυτά καλούνται «τέχνη» και δεν έμαθα πως όλοι αυτοί οι τρόποι φτηνής ψυχαγωγίας οδηγούν το άτομο σε κάτι ανώτερο που θα το οδηγήσουν στο υπέρτατο αγαθό της ευτυχίας. Γιατί να μην αφήσουμε για λίγο στην άκρη αυτά και να ασχοληθούμε με τη βελτίωση της κατάστασης που ζει η Ανθρωπότητα, για να γίνουμε ένα γένος χρυσό και όχι ένα γένος που σκουριάζει… Βαριόμαστε; Αξίζει να βαριόμαστε για κάτι που αφορά τόσο πολύ και εμάς αλλά και τον διπλανό μας, αυτόν που αγαπάμε;

Ο άνθρωπος μόνος του είναι ένα μηδενικό, ένα τίποτα. Επιθετικό; Προσβλητικό; Κι όμως μέσα στην τάχιστη ροή του πλήθους και του χρόνου έχει δημιουργηθεί η ψευδαίσθηση αυτή από το ίδιο το άτομο, την οποία κάποιοι «ξύπνιοι» καλούνται από την ηθική τους να σπάσουν.

Αλλοίμονο! Ο άνθρωπος δεν είναι ένα τίποτα! Ο άνθρωπος είναι μία οντότητα που μπορεί να μεγαλουργήσει αν αφήσει πίσω του όλα τα περιττά. Μπορεί να δημιουργήσει! Σκεφτείτε τον εαυτό σας σ’ ένα πέτρινο μπαλκόνι στην εξοχή. Έξω είναι χαραυγή ή ηλιοβασίλεμα και η δροσιά του αγέρα σας γεμίζει τα πνευμόνια. Μπροστά σας έχετε έναν καμβά κι εσείς βουτάτε τα χέρια σας σε μείγματα χρωμάτων και υπό τους ήχους δυνατής, αρμονικής μουσικής πασαλείβετε το μουσαμά αυτό και πάθος ξεχειλίζει. Τι ευτυχία, τι μεγαλείο! Ιδού η δημιουργία που εκφράζει την ψυχή και το είναι που κάθε ένας από εμάς κρύβει. Σκεφτείτε τώρα έναν άνθρωπο κλεισμένο σ’ ένα δωμάτιο, να γεμίζει αθλίως το στομάχι του μπροστά από μία οθόνη. Για σκεφτείτε και μέσα από τη σκέψη αυτή βγάλτε ένα συμπέρασμα και πάρτε μια απόφαση που θα αλλάξει τόσο τη δική σας τη ζωή όσο και αυτή των γύρω σας.

Εγώ λοιπόν λέγω ποιες οθόνες; Ποια τηλέ- και ξετηλέ-; Όταν έχουμε το μεγαλείο που μας δόθηκε μπροστά μας και το αμελούμε καθημερινώς, τι άλλο μένει να πούμε;

Κάποιος θα μου έλεγε, «Με το να παράγεις τέχνη, δε λύνεις τα προβλήματα της ανθρώπινης κοινωνίας». Δε θα αρνηθώ πως η τέχνη είναι η μοναδική επίλυση στα όποια θέματα, αλλά τέχνη θα παραγάγει κάποιος ψυχικά αρμονισμένος με τον εαυτό του, κάποιος γεμάτος ορθή και υγιής γνώση. Αυτός ο τύπος ανθρώπου θα δημιουργούσε ποτέ προβλήματα; Και ως επί των πλείστων η σοφία του θα του δείξει το δρόμο για να επιλύει σταδιακά ό,τι κακό και άθλιο εμφανίζεται μπροστά του.

Αποκλείουμε τον εαυτό μας από κάτι τόσο μαγικό, κάτι που όχι μόνον εκφράζει την αρετή αλλά και συμβάλλει και στην καλλιέργεια της ίδιας της ανθρωπότητας

Έχουμε χαθεί μέσα στη συνάφεια του κόσμου και του πλήθους. Είναι γεγονός πως οι μιμητικές τάσεις μας έχουν καταντήσει σ’ ένα σημείο θλιβερό. Ό,τι κάνει ο ένας, θέλει να το κάνει κι ο άλλος.

Γιατί να μην επιζητήσουμε τη μοναδικότητα; Ποιός, αλήθεια, είπε πως το ρεύμα που ακολουθεί το πλήθος είναι και το σωστό;

Ήταν παντοτινή πεποίθηση μου πως στο σωστό μονοπάτι βρίσκεται εκείνος που ακολουθεί την καρδιά του, εκείνος που δημιουργεί και νοιάζεται και αγαπάει. Αυτό, όμως, δε γίνεται αποδεκτό από το πλήθος, γιατί μεταξύ μας – όλοι το ξέρουμε – ο όχλος αποδοκιμάζει τη μοναδικότητα και στο τέλος τη διώχνει μακριά της για να μην αλλάξει τον τυφλό τρόπο λειτουργίας του, με τον οποίο «βολεύεται», έτσι νομίζει, φυλακισμένος. Το γεγονός αυτό δεν πρέπει να τρομάζει τον αναζητητή, γιατί όποιος περιπλανιέται ψάχνοντας το ορθό μονοπάτι δε σημαίνει πως είναι χαμένος. Αυτή λοιπόν είναι η αδυναμία του όχλου ή πλήθους, το ίδιο κάνει, ότι είναι φυλακισμένος με τα χειρότερα των δεσμών και δεν το γνωρίζει! Ακόμα κι αν κάποιος το έχει υποψιαστεί, δε θα μιλήσει γιατί φοβάται την επιδοκιμασία. Εγώ λέω πως μόνον μέσα από σκληρά μονοπάτια ανακαλύπτουμε την ελευθερία! Και δεν είμαι μόνος μου… χιλιάδες άνθρωποι πριν από μένα το είχαν καταλάβει, και σήμερα υπάρχουν εκείνοι, ωστόσο λιγοστοί…

Οι αλλαγές πρέπει να έρθουν πρώτα από μέσα μας. Πρέπει να μάθουμε να απορρίπτουμε την αντίληψη του πλήθους και να ζούμε με τον εαυτό μας αρμονικά. Να ανακαλύψουμε πως δεν υπάρχει πια λόγος να χαραμίζουμε ούτε αναπνοή για τα περιττά της ζωής. Σκεφτείτε έναν δύτη. Μόλις βουτήξει, έχοντας την μπουκάλα, τα βαρίδια, τη μάσκα και όλον τον εξοπλισμό, πόσο δύσκολα κινείται μέσα στο νερό. Μόλις όμως απαλλαγεί απ’ αυτά, κολυμπάει τάχιστα! Ελεύθερος. Όμοια, ας ξεφορτωθούμε τα περιττά, ας σταματήσουμε τα παράπονα και ας εστιάζει το μυαλό και πάνω απ’ όλα η καρδιά μας στην ουσία.

Ο φόβος, η δειλία, η καχυποψία και όλα αυτά δεν είναι παρά παραισθήσεις που ο ίδιος ο όχλος έχει δημιουργήσει, και τα έχει δημιουργήσει εις βάρος του ατόμου, για να μπορέσει ο ίδιος να επιβιώσει. Ο άνθρωπος πρέπει να σπάσει τα δεσμά αυτά και μέσα από την πραγματική δημιουργία, μέσα από την ενασχόληση με αυτό που τον πραγματικά γεμίζει και τον ευχαριστεί (προσοχή, αυτό που πραγματικά και όχι εικονικά τον γεμίζει) να οδηγηθεί κάπου ανώτερα. Και δε θα βρεθεί ποτέ μόνος του, μα με την αδελφή – ψυχή που ερωτεύτηκε στην πορεία. Μονάχα έτσι θα οδηγηθούμε σε μία Κοινωνία προόδου.

Μόλις το άτομο φτάσει στο σημείο να είναι μοναδικό, μόλις έχει φτάσει ανώτερα, αφού φυσικά το έχει αποφασίσει και αυτό είναι το δυσκολότερο των βημάτων, θα μπορέσει να δει καθαρά, γιατί θα είναι αγνός. Το πλήθος δε θα είναι παρά μία εξασθενημένη μάζα ταλαιπωρημένων που θα οδηγείται σταδιακά στον όλεθρο. Τότε μονάχα θα έλθει η αληθινή ευτυχία και ο κάθε ένας θα εκπέμπει φυσικά στον άλλον μία χαρά, μία ευθυμία και μία ευημερία που θα κάνει τον κόσμο φωτεινότερο, γιατί θα ξέρει ποιός είναι και τι μπορεί να προσφέρει. Δεν μπορεί να κάνει περισσότερο απ’ αυτό που ξέρει ήδη ότι μπορεί να πραγματοποιήσει και τίποτα λιγότερο. Αυτό θα τον οδηγήσει στην απόλυτη ευτυχία και η δική του ευτυχία θα κινητοποιήσει και τους άλλους κοιμισμένους μέχρι και τον τελευταίο. Και ο ένας αναγνωρίζοντας τη μοναδικότητα του άλλου θα ερωτευτούν.

Όλα αυτά σας φαίνονται ωραία; Ό,τι διαβάσετε μέχρις εδώ σας φάνηκε μαγικό και ιδανικό; Αν ναι, γιατί δεν παίρνετε πια την απόφαση να κάνετε το διαφορετικό και να γίνετε μοναδικοί; Φοβάστε τι θα πει μία μάζα ανόητων «τυφλών», ή μήπως τρέμετε την ιδέα ότι μόλις και αν καταφέρετε να φτάσετε ψηλά, μέσα από τόσους αγώνες, θα είστε μόνοι σας; Θα είστε, ή μήπως η ευτυχία θα σας γεμίζει την καρδιά και σιγά – σιγά ο κόσμος θα ξυπνά για να ανακαλύψει το μέσα του;

Ποιός μπορεί να σταματήσει κάτι τόσο αληθινό που έχει ως στόχο, τόσο την προσωπική ικανοποίηση στα πλαίσια της αρετής, όσο και στην ευημερία της ανθρώπινης κοινωνίας;

Γεράσιμος Σιώκος, Α΄4 Λ

Advertisements
This entry was published on Ιανουαρίου 14, 2015 at 10:29 ΜΜ and is filed under Αρχική Σελίδα. Bookmark the permalink. Follow any comments here with the RSS feed for this post.
Αρέσει σε %d bloggers: