Προσεγγίζοντας τη Φραγκογιαννού στη Φόνισσα του Παπαδιαμάντη

untitledΗ κεντρική ηρωίδα της «Φόνισσας», η Φραγκογιαννού είναι μια γυναίκα ταλαιπωρημένη από τη ζωή της και κουρασμένη. Ζώντας στην πατριαρχική κοινωνία της Σκιάθου του 19ου αιώνα, έχει υποστεί όλα τα δεινά της εποχής της. Στον απολογισμό της ζωής της, διαπιστώνει ότι δεν έκανε τίποτα άλλο από το να υπηρετεί σε κάθε ηλικία την οικογένειά της. Ως παιδί τους γονείς της, ως σύζυγος τον άνδρας της, ως μητέρα τα παιδιά της και ως γιαγιά τα εγγόνια της. Καθώς το μορφωτικό και βιοτικό της επίπεδο είναι χαμηλό, οι ταλαιπωρίες της ζωής της ερμηνεύεται με ένα δικό της τρόπο. Έτσι, φτάνει σε ένα στρογγυλοποιημένο συμπέρασμα, που τελικά την κατακυριεύει και την καθοδηγεί για όλες τις πράξεις της. Το συμπέρασμα αυτό είναι ότι θεωρεί κατάρα να γεννηθεί κάποιος γυναίκα εκείνη την εποχή.

Παράλληλα, είναι μια γυναίκα δυναμική και δραστήρια. Χαρακτηριστικά ο Παπαδιαμάντης την περιγράφει να έχει «ήθος ανδρικόν». Έχει παλέψει για την επιβίωση, έχει αποκτήσει πολλά παιδιά, πράγμα που ισοδυναμεί με πολλές φροντίδες και μόνη της, αφού οι γονείς την πάντρεψαν με τον Γιάννη Φράγκο, έναν άνθρωπο ανίκανο και άβουλο. έτσι, λοιπόν ,παίρνει τα ηνία της οικογένειας στα χέρια της. Οι ίδιοι οι γονείς της έκαναν διακρίσεις δίνοντάς της ασήμαντη προίκα και κρατώντας περιουσία για τον αδελφό της, τον άνδρα της οικογένειας. Όλα αυτά τριγυρίζουν στο μυαλό της την εποχή που αρχίζει «να ψηλώνει ο νους της». Πιστεύει ότι οι φτωχοί γονείς που μεγάλωσαν κορίτσια θα βασανιστούν αντίστοιχα. Τότε, παραλογίζεται και κάνει την πρώτη της βρεφοκτονία θεωρώντας ότι είναι μια θεάρεστη πράξη , αφού απαλλάσσει τους γονείς και το παιδί από τα βάσανα.

Βέβαια, ως θεοφοβούμενη γυναίκα αντιμετωπίζει το πρόβλημα ότι οι πράξεις της είναι αντίθετες με τις θρησκευτικές και ηθικές αντιλήψεις. Όμως , με το φτωχό της το μυαλό που έχει φτάσει σε σημείο παραλογισμού προσπαθεί να γεφυρώσει το χάσμα μέσα της. Πηγαίνει σε ένα ερημοκλήσι, τον Αϊ-Γιάννη τον Κρυφό, όπου προσκυνούσαν «όσοι είχαν κρυφό πόνο ή κρυφήν αμαρτίαν». Εκεί λέει στον άγιο «Αν έκαμα καλά, Αϊ-Γιάννη μου, να μου δώσεις σημείο σήμερα…καρδούλα μου».

Φυσικά, για να φτάσει ένας άνθρωπος σε αυτό το σημείο πέρα από τα ψυχικά και ψυχολογικά προβλήματα θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα σκληρός. Η Φραγκογιαννού γίνεται πολύ σκληρή, βάναυση και άτεγκτη όταν σκοτώνει εν ψυχρώ μικρά κορίτσια.  Η απάνθρωπη τρέλα της φόνισσας περιγράφεται με καταθλιπτικά χρώματα, έτσι που να προξενεί απέχθεια, η οποία κορυφώνεται καθώς ο Παπαδιαμάντης μέσα από αυτήν καταγγέλλει την κοινωνική αδικία , τη ρίζα όλων των κακών. Η γριά φόνισσα είναι ένα πρόσωπο με εξαιρετικά έντονα ψυχοσωματικά χαρακτηριστικά, κατασκεύασμα του ακραίου νατουραλισμού. Η βλάσφημη μορφή της αναμιγνύει τον Θεό στα εγκλήματά της και η στοιχειώδης νοοτροπία της να συμβιβάζει το παράπτωμα με τη θεία θέληση.

Δημήτρης Ντάρας, ΛΑ1

Advertisements
This entry was published on Ιουνίου 29, 2015 at 9:08 ΠΜ and is filed under Αρχική Σελίδα. Bookmark the permalink. Follow any comments here with the RSS feed for this post.
Αρέσει σε %d bloggers: