Αληθινοί Πατριώτες

από το μαθητή Χρήστο Κωνσταντόπουλο, Γ 1’ Λ

Η Ευρώπη σήμερα βιώνει μια έξαρση εθνικιστικών τάσεων, που αποδεσμεύτηκαν μετά την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων στην Ανατολική Ευρώπη αλλά και εκδηλώνονται ως αντίδραση στην παγκοσμιοποίηση και την μετανάστευση. Ενδείξεις αυτού του φαινομένου αποτελούν οι πρόσφατες ενέργειες της πολωνικής κυβέρνησης, η εθνική αφύπνιση των Καταλανών και των Σκωτσέζων και η άνοδος των ευρωσκεπτικιστών στην Βόρειο Ευρώπη. Σε έναν κόσμο όμως όπου η εθνική συνείδηση αποσαθρώνεται, μπορούμε να ξεχωρίσουμε τον εθνικισμό από την φιλοπατρία; Κι αν ναι, ποια η διαφορά τους;

Φιλοπατρία είναι η αγάπη για την πατρίδα. Ο φιλόπατρις θα κάνει αυτό που εξυπηρετεί την πατρίδα του λοιπόν, ο εθνικιστής όμως κυριεύεται από συναισθήματα και δρα αλόγιστα, με τρόπο που ουσιαστικά θέτει την πατρίδα του σε κίνδυνο. Πρώτα απ’ όλα, ο εθνικισμός έχει το εξής παράδοξο αποτέλεσμα: διχάζει το έθνος, καταστρέφοντας την ενότητά του. Κι αυτό συμβαίνει, διότι οι εθνικιστές έχουν μια μονολιθική θεώρηση των πραγμάτων, και ως εκ τούτου διαχωρίζουν τους συμπατριώτες τους σε εθνικόφρονες και προδότες. Αδυνατούν να κατανοήσουν ότι η διαφορετική άποψη και γενικά η πολυφωνία φωτίζει εναργέστερα περισσότερες πτυχές ενός ζητήματος. Έτσι, ο εθνικισμός νομοτελειακά οδηγεί σε φίμωση της αντίθετης άποψης, σε ανελευθερία, υπονομεύοντας εν τέλει την ίδια την δημοκρατία. Διόλου σπάνια είναι η χρήση του εθνικισμού ως προσωπείου, πίσω από το οποίο κρύβονται οικονομικές και πολιτικές σκοπιμότητες. Μεταξύ των άλλων, η εχθρική αντιμετώπιση κάθε είδους μειονοτήτων, συστατικό στοιχείο του εθνικισμού, συνιστά κατάφορη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αλλά και της ισότητας των πολιτών απέναντι στον νόμο.

Πιο σημαντικός κίνδυνος που εγκυμονεί ο εθνικισμός από την διάσπαση και απώλεια της κοινωνικής συνοχής και γαλήνης είναι οι περιπέτειες στον διεθνή χώρο στις οποίες ο εθνικιστής εμπλέκει την χώρα του. Καθώς υποδαυλίζονται μεγαλοϊδεατικές τάσεις και ρεβιζιονιστικές απόψεις, αυξάνονται σημαντικά οι εντάσεις μεταξύ των κρατών, ενώ ουκ ολίγες φορές έχουν ξεσπάσει και ένοπλες συρράξεις, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τους Παγκοσμίους Πολέμους. Επιπλέον, ο εθνικισμός αναπόφευκτα οδηγεί σε αποσχιστικές τάσεις που ενίοτε ενισχύονται από εξωτερικές δυνάμεις. Αν επικρατήσει ο εθνικισμός σε μειονότητες, τότε αυτές θα επιδιώξουν την αποδέσμευσή τους, καθιστώντας επισφαλή τα διεθνή σύνορα. Από την άλλη, σε περίπτωση που η πλειονότητα του πληθυσμού εκφράσει εθνικιστικές τάσεις εις βάρος μειονοτήτων, ελλοχεύει ο κίνδυνος καταπάτησης των δικαιωμάτων τους και, σε ακραίες περιστάσεις, ανθρωπιστικής κρίσης, την οποία εχθρικές χώρες θα εκμεταλλευτούν ως πρόσχημα για την απομόνωση της όποιας εθνικιστικής κυβέρνησης.

Είναι φανερό επομένως ότι ο εθνικισμός όχι μόνο δεν προωθεί τα συμφέροντα της πατρίδας, αλλά προκαλεί ανεπιθύμητες εξελίξεις που την βλάπτουν σοβαρά. Ένας γνήσιος πατριώτης φροντίζει όχι μόνο να υπερασπιστεί την πατρίδα του σε περίπτωση ανάγκης αλλά μεριμνά για την αποτροπή τέτοιων ριψοκίνδυνων καταστάσεων. Εξάλλου, υπάρχουν κι άλλοι τρόποι να δείξει και να εκδηλώσει κάποιος την φιλοπατρία του εκτός από το μίσος και την επιθετικότητα.

Ο πλέον εμφανής είναι, φυσικά, η διατήρηση και η προστασία του εθνικού πολιτισμού. Στην Ελλάδα ιδίως, μα και σε πολλές άλλες χώρες, το βασικότερο χαρακτηριστικό που διακρίνει ένα έθνος είναι η γλώσσα. Η ελληνική γλώσσα είναι το τεκμήριο της ιστορικής συνέχειας των Ελλήνων, που σε αντίθεση με την θρησκεία και την τέχνη δεν μεταβλήθηκε εκ θεμελίων. Δεν νοείται σεβασμός και υπεράσπιση της πατρίδας όταν κάποιος δεν χρησιμοποιεί, σκοπίμως πολλές φορές, σωστά την γλώσσα και την αλλοιώνει, μετατρέποντάς την σε ευτελές μέσο επιβολής ή επίδειξης. Το αίτημα προστασίας της ελληνικής γλώσσας είναι βασικό γνώρισμα της φιλοπατρίας, πόσω μάλλον στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, που απειλεί πολλά έθνη με ομογενοποίηση και ισοπέδωση.

Έπειτα, εξίσου χαρακτηριστικό δείγμα φιλοπατρίας είναι και ο σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον. Κάθε τόπος είναι διαφορετικός και η φυσική ιδιομορφία μιας χώρας είναι συχνά χαρακτηριστική, όπως για παράδειγμα τα φιόρδ, που διακρίνουν την Νορβηγία από άλλες υπερβόρειες χώρες. Είναι πλέον κοινός τόπος μεταξύ των ανθρωπολόγων ότι το φυσικό περιβάλλον διαμορφώνει ανάλογους ανθρώπους. Συνεπώς, η αλλοίωσή του λόγω σειράς οικονομικών παραγόντων θα έχει αντίστοιχες συνέπειες στο ήθος, την ψυχική και σωματική υγεία των κατοίκων του. Άλλωστε, μέσα σε αυτό το περιβάλλον αναπτύχθηκε ο πολιτισμός μας‧φανταστείτε πόσο λυπηρό θα ήταν να μεταβληθεί ο Όλυμπος, το ιερό βουνό των αρχαίων Ελλήνων, σε σκουπιδότοπο ή ορυχεία, χωρίς καμία διαφορά από άλλα βουνά του κόσμου!

Συμπερασματικά, υπάρχει ειδοποιός διαφορά μεταξύ του εθνικιστή και του φιλοπάτριδος, που εν πολλοίς συνίσταται στην μορφή που αποκτά η αγάπη για την πατρίδα. Ας μην ξεχνάμε  λοιπόν, ότι αν αυτή γίνει πηγή εμμονής και στείρας αντιδραστικότητας, όχι μόνο δεν θα προασπιστούν, αλλά θα υπονομευτούν τα συμφέροντα της πατρίδας. Υπάρχει όμως δυνατότητα παραγωγικής φιλοπατρίας. Σε μας εναπόκειται το περιεχόμενο και η μορφή που θα λάβει η υπεράσπιση της πατρίδας. Από αυτή την επιλογή, είτε θα προστεθούμε στο ψηφιδωτό των ηττημένων και χαμένων πολιτισμών, είτε θα γεννηθούν αναζωογονητικές δυνάμεις, που θα προοιωνίζονται λαμπρό μέλλον για την πατρίδα μας.

Advertisements
This entry was published on Απρίλιος 13, 2016 at 8:58 ΜΜ and is filed under Αρχική Σελίδα. Bookmark the permalink. Follow any comments here with the RSS feed for this post.
Αρέσει σε %d bloggers: